İş sözleşmesinin bildirimsiz feshi, iş hukukunda en çok uyuşmazlık yaratan ve hem işçi hem işveren açısından kritik sonuçlar doğuran konuların başında gelir. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 24. ve 25. maddelerinde düzenlenen haklı nedenle derhal fesih hakkı, sağlık sebepleri, ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan haller ve zorlayıcı sebeplerle kullanılabilir. Bu yazıda bildirimsiz feshin şartlarını, işçi ve işverenin fesih sebeplerini, hak düşürücü süreyi ve Yargıtay’ın emsal kararlarını pratik bir dille açıklıyoruz.
Mevzuat Çerçevesi
Bildirimsiz fesih, birden fazla kanun maddesiyle düzenlenmiştir:
-
İş Kanunu m. 24: İşçinin haklı nedenle derhal fesih hakkını düzenler. Sağlık sebepleri, ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan haller ve zorlayıcı sebepler olmak üzere üç grupta sınıflandırılır.
-
İş Kanunu m. 25: İşverenin haklı nedenle derhal fesih hakkını düzenler. Aynı üçlü sınıflandırmaya ek olarak gözaltına alınma ve tutukluluk halini de içerir.
-
İş Kanunu m. 26: Ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan hallerde fesih hakkının kullanılma süresini düzenler. Öğrenme tarihinden itibaren 6 iş günü, fiilin gerçekleşmesinden itibaren 1 yıl.
-
İş Kanunu m. 8: İş sözleşmesinin tanımı ve şekil şartlarını düzenler.
-
İş Kanunu m. 15: Deneme süresini düzenler (en çok 2 ay, toplu iş sözleşmesi ile 4 aya kadar uzatılabilir).
-
TBK m. 435: Haklı nedenle fesih hakkının genel düzenlemesini içerir. Fesih sebebinin yazılı olarak bildirilmesi zorunluluğunu öngörür.
-
TBK m. 393 vd.: Hizmet sözleşmesinin tanımı ve genel hükümlerini düzenler.
İşçi hangi hallerde iş sözleşmesini bildirimsiz feshedebilir?
İş Kanunu m. 24 uyarınca işçinin haklı nedenle derhal fesih hakkı üç grupta düzenlenmiştir:
-
Sağlık sebepleri: İşin yapılmasının işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olması, işverenin veya başka bir işçinin bulaşıcı ya da işçinin işiyle bağdaşmayan bir hastalığa tutulması.
-
Ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan haller: İşverenin işçiyi yanıltması, şeref ve namusa dokunacak davranışta bulunması, cinsel taciz, sataşma, suç işleme veya suça özendirme, ücret ödememe veya eksik ödeme, az iş verme ve çalışma koşullarını uygulamama.
-
Zorlayıcı sebepler: İşyerinde bir haftadan fazla süre ile işin durmasını gerektirecek zorlayıcı sebeplerin ortaya çıkması.
Bu düzenlemelerin pratik anlamı: İşçi, ücreti ödenmediğinde, SGK primleri eksik yatırıldığında, yıllık izin kullandırılmadığında veya fazla çalışmaya zorlandığında haklı nedenle fesih hakkına sahiptir. Bu hallerde işçi kıdem tazminatına hak kazanır. Ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan hallerde fesih hakkı, öğrenme tarihinden itibaren 6 iş günü ve her halde fiilin gerçekleşmesinden itibaren 1 yıl içinde kullanılmalıdır.
İşveren hangi hallerde iş sözleşmesini bildirimsiz feshedebilir?
İş Kanunu m. 25 uyarınca işverenin haklı fesih sebepleri dört grupta düzenlenmiştir:
-
Sağlık sebepleri: İşçinin kendi kusuruyla hastalığa yakalanması ve devamsızlığın ardı ardına 3 iş günü veya bir ayda 5 iş gününü aşması; işçinin kusuru olmaksızın hastalık veya kaza halinde 17. maddedeki bildirim sürelerini 6 hafta aşan devamsızlık; tedavi edilemeyecek hastalığın Sağlık Kurulunca saptanması.
-
Ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan haller: İşçinin işvereni yanıltması, şeref ve namusa dokunacak davranışlar, cinsel taciz, sataşma, içki veya uyuşturucu kullanımı, doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlar, 7 günden fazla hapis cezası gerektiren suç işleme, işçinin işverenden izin almaksızın veya haklı bir sebebe dayanmaksızın ardı ardına iki iş günü veya bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü, yahut bir ayda üç iş günü devamsızlık yapması, işçinin görevini yapmamakta ısrarı ve iş güvenliğini tehlikeye düşürmesi.
-
Zorlayıcı sebepler: İşçiyi işyerinde bir haftadan fazla çalışmaktan alıkoyan zorlayıcı bir sebebin ortaya çıkması.
-
Gözaltına alınma ve tutukluluk: Devamsızlığın İş Kanunu m. 17’deki bildirim süresini aşması.
Bildirimsiz fesih hakkı ne kadar süreyle kullanılabilir?
İş Kanunu m. 26, ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan hallere dayalı fesihte iki hak düşürücü süre öngörür:
-
6 iş günü: Feshe yetkili kişi veya organın fiili ve faili öğrenme tarihinden itibaren başlar (Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/5422 - K.2025/7360 - T.02/10/2025).
-
1 yıl: Fiilin gerçekleşme tarihinden itibaren başlar.
Bu sürelerin pratik anlamı: Bu süreler yalnızca ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan haller için geçerlidir; sağlık, zorlayıcı sebep ve tutukluluk hallerinde uygulanmaz. Bu hallerde makul süre içinde fesih yapılmalıdır. Süreklilik arz eden fiillerde, fesih nedeni fiil devam ettiği sürece yenileneceğinden süreler en geç fiilin bittiği tarihte başlar. Süreye uyulup uyulmadığı hâkim tarafından re’sen dikkate alınır.
Bildirimsiz feshin hukuki sonuçları nelerdir?
Bildirimsiz fesih beyanının karşı tarafa ulaşmasıyla iş sözleşmesi derhal sona erer. Fesih beyanı geri alınamaz; ancak taraflar yeni bir iş sözleşmesi yapabilir.
-
İşçi haklı nedenle bildirimsiz feshetmişse: Kıdem tazminatına ve diğer işçilik alacaklarına hak kazanır (Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/7209 - K.2025/8518 - T.05/11/2025). Ancak ihbar tazminatı talep edemez (Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2015/7045 - K.2016/7648 - T.30/03/2016).
-
İşveren haklı nedenle bildirimsiz feshetmişse: İşçi, ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan sebeplerle (İş Kanunu m. 25) çıkarıldıysa kıdem tazminatına hak kazanamaz (Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/17003 - K.2020/10778 - T.06/10/2020). Diğer sebeplerle (sağlık, zorlayıcı neden) feshedilmişse kıdem tazminatı ödenir.
-
Haklı sebep yokken fesih yapılmışsa: Fesih haksız sayılır. İşçi haksız fesih yapmışsa kıdem tazminatı alamaz (Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/17115 - K.2020/13079 - T.22/10/2020). İşveren haksız fesih yapmışsa işçi, kıdem ve ihbar tazminatı talep edebilir (Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2014/21294 - K.2015/34203 - T.03/12/2015).
-
Deneme süresi: En çok 2 ay (toplu iş sözleşmesi ile 4 ay) olan deneme süresi içinde her iki taraf da neden göstermeksizin bildirimsiz fesih yapabilir; tazminat hakkı doğmaz (Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/3173 - K.2018/14254 - T.02/07/2018).
Bu düzenlemenlerin pratik anlamı: Fesih sebebini bilen taraf bu sebeple bağlıdır ve sonradan başka sebep ileri süremez. Haklı sebebin varlığını ispat yükü fesheden taraftadır. Şarta bağlı fesih bildirimi geçerli değildir (Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/1444 - K.2019/11176 - T.15/05/2019 ). TBK’ya göre fesih sebebi yazılı olarak bildirilmelidir. İş Kanunu’nda ise yazılı şekil yalnızca m. 18 kapsamındaki fesihlerde geçerlilik şartıdır.
Bildirimsiz fesih yapmak veya bildirimsiz fesih ile karşılaşmak durumunda ne yapmalıyım?
İş sözleşmenizi bildirimsiz feshetmeyi düşünüyorsanız veya böyle bir fesihle karşılaştıysanız:
-
Fesih sebebinizi belirleyin: İş Kanunu m. 24 (İşçi) veya m. 25 (İşveren) kapsamındaki hangi bent ve fıkraya dayandığınızı tespit edin.
-
6 iş günü süreyi kaçırmayın: Ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan hallerde, olayı öğrendiğiniz tarihten itibaren 6 iş günü içinde fesih hakkınızı kullanın.
-
Fesih bildirimini yazılı yapın: İş Kanunu yazılı şekli zorunlu kılmasa da ispat açısından fesih bildirimini noter kanalıyla veya yazılı olarak yapın.
-
Delillerinizi hazırlayın: Haklı sebebin varlığını ispat yükü fesheden taraftadır. Tutanaklar, yazışmalar, tanık beyanları ve diğer belgeleri muhafaza edin.
-
İşvereniniz sizi haksız çıkardıysa: Şartlar sağlanıyorsa kıdem ve ihbar tazminatı ile diğer işçilik alacaklarınız için dava açabilirsiniz.
-
Arabulucuya başvurun: 1 Ocak 2018’den itibaren iş davalarında arabuluculuk zorunludur. Dava açmadan önce arabulucuya başvurmanız şarttır. (İş Mahkemeleri Kanunu m. 3)
Sonuç
Bildirimsiz fesih, iş ilişkisini derhal sona erdiren güçlü bir hukuki araçtır. Ancak haklı sebebin varlığı ve 6 iş günlük hak düşürücü süreye uyulması kritik önem taşır. Haklı sebep olmaksızın yapılan fesih, fesheden tarafın aleyhine ciddi tazminat sonuçları doğurabilir. İş Kanunu'nun 24. veya 25. maddelerindeki fesih sebepleri sınırlı sayıda değildir, benzer nitelikteki hallerin değerlendirmesi uyuşmazlık halinde hâkime aittir. Hem işçinin hem işverenin, fesih sürecinde delillerini eksiksiz hazırlaması ve sürelere titizlikle uyması büyük önem taşımaktadır.
Atıfta Bulunulan Kaynaklar
İçtihatlar
-
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi
E.2014/21294 - K.2015/34203 - T.03/12/2015
İşçilik alacakları davasında; işyerinde çalışmayan akraba tanık beyanlarının hizmet süresi ve hafta tatili ispatında esas alınamayacağı belirtilmiştir. Öte yandan, işverenin işten ayrılış bildirgesindeki kod ile tazminat ödeme iradesi arasındaki çelişki nedeniyle feshin haksız sayılması ve kıdem-ihbar tazminatına…
Kararı açın -
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi
E.2017/3173 - K.2018/14254 - T.02/07/2018
Sendikal nedenlerle iş akdinin feshedildiği iddiasıyla açılan tazminat davasında; mahkemece miktar belirtilmeden ve harçlandırılmadan kurulan hükmün infaz kabiliyetinin bulunmaması usule aykırıdır. Ayrıca, iş sözleşmesinde yer alan deneme süresi kaydı tartışılmadan ihbar tazminatına hükmedilmesi hatalı olup, kararın…
Kararı açın -
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi
E.2017/17115 - K.2020/13079 - T.22/10/2020
Davacı işçinin kıdem tazminatı talebiyle açtığı belirsiz alacak davasında mahkemece davanın kabulüne karar verilmişse de; Yargıtay, davacının iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini somut delillerle ispatlayamadığı gerekçesiyle kararı bozmuştur. Kararda ayrıca, belirsiz alacak davasına ilişkin içtihat…
Kararı açın -
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi
E.2017/17003 - K.2020/10778 - T.06/10/2020
Davacı işçinin ücret düzensizliği nedeniyle iş sözleşmesini feshettiği iddiasıyla açtığı davada; Yargıtay, davacının ihtarnamelerdeki çelişkili beyanları ve dosyada ispatlanan devamsızlık olgusunu dikkate almıştır. Feshin işveren tarafından devamsızlık haklı sebebine dayalı yapıldığı anlaşıldığından, dürüstlük…
Kararı açın -
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi
E.2015/7045 - K.2016/7648 - T.30/03/2016
Hizmetli olarak çalışan davacının tazminat talepli davasında; mahkemece ihbar tazminatının kabulüne karar verilmişse de, Yargıtay iş akdini haklı nedenle de olsa kendisi fesheden tarafın ihbar tazminatına hak kazanamayacağına hükmetmiştir. Ayrıca ıslah dilekçesiyle artırılan alacaklara uygulanacak faiz türleri ve…
Kararı açın -
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi
E.2025/5422 - K.2025/7360 - T.02/10/2025
İş sözleşmesinin haklı nedenle feshinde 4857 sayılı Kanun'un 26. maddesindeki 6 iş günlük sürenin, feshe yetkili merciin olayı öğrendiği tarihten itibaren başlayacağı vurgulanmıştır. Disiplin kurulu soruşturması ve savunma sürecinin makul süre içinde tamamlanması durumunda feshin süresinde yapıldığı kabul edilerek…
Kararı açın -
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi
E.2025/7209 - K.2025/8518 - T.05/11/2025
Takımhane sorumlusu olarak çalışan davacının, fazla çalışma ücretlerinin ödenmemesi gerekçesiyle iş sözleşmesini haklı nedenle feshederek kıdem tazminatı ve ücret alacağı talep ettiği davada; davalı işverenin fazla mesai ücretlerinin ödendiğini veya serbest zaman olarak kullandırıldığını usulünce ispatlayamadığı…
Kararı açın -
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi
E.2016/1444 - K.2019/11176 - T.15/05/2019
Kararı açın
Mevzuat
-
İŞ KANUNU — Madde 24
Süresi belirli olsun veya olmasın işçi, aşağıda yazılı hallerde iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir: I. Sağlık sebepleri: a) İş sözleşmesinin konusu olan işin yapılması işin niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olursa. b)…
Maddeyi açın -
İŞ KANUNU — Madde 25
Süresi belirli olsun veya olmasın işveren, aşağıda yazılı hallerde iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir: I- Sağlık sebepleri: a) İşçinin kendi kastından veya derli toplu olmayan yaşayışından yahut içkiye düşkünlüğünden doğacak bir hastalığa yakalanması veya engelli…
Maddeyi açın -
İŞ KANUNU — Madde 26
24 ve 25 inci maddelerde gösterilen ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan hallere dayanarak işçi veya işveren için tanınmış olan sözleşmeyi fesih yetkisi, iki taraftan birinin bu çeşit davranışlarda bulunduğunu diğer tarafın öğrendiği günden başlayarak altı iş günü geçtikten ve her halde fiilin gerçekleşmesinden…
Maddeyi açın -
İŞ KANUNU — Madde 8
İş sözleşmesi, bir tarafın (işçi) bağımlı olarak iş görmeyi, diğer tarafın (işveren) da ücret ödemeyi üstlenmesinden oluşan sözleşmedir. İş sözleşmesi, Kanunda aksi belirtilmedikçe, özel bir şekle tâbi değildir. Süresi bir yıl ve daha fazla olan iş sözleşmelerinin yazılı şekilde yapılması zorunludur. Bu belgeler damga…
Maddeyi açın -
İŞ KANUNU — Madde 15
Taraflarca iş sözleşmesine bir deneme kaydı konulduğunda, bunun süresi en çok iki ay olabilir. Ancak deneme süresi toplu iş sözleşmeleriyle dört aya kadar uzatılabilir. Deneme süresi içinde taraflar iş sözleşmesini bildirim süresine gerek olmaksızın ve tazminatsız feshedebilir. İşçinin çalıştığı günler için ücret ve…
Maddeyi açın -
TÜRK BORÇLAR KANUNU — Madde 435
Taraflardan her biri, haklı sebeplerle sözleşmeyi derhâl feshedebilir. Sözleşmeyi fesheden taraf, fesih sebebini yazılı olarak bildirmek zorundadır. Sözleşmeyi fesheden taraftan, dürüstlük kurallarına göre hizmet ilişkisini sürdürmesi beklenemeyen bütün durum ve koşullar, haklı sebep sayılır.
Maddeyi açın -
TÜRK BORÇLAR KANUNU — Madde 393
Hizmet sözleşmesi, işçinin işverene bağımlı olarak belirli veya belirli olmayan süreyle işgörmeyi ve işverenin de ona zamana veya yapılan işe göre ücret ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. İşçinin işverene bir hizmeti kısmi süreli olarak düzenli biçimde yerine getirmeyi üstlendiği sözleşmeler de hizmet sözleşmesidir…
Maddeyi açın -
İŞ KANUNU — Madde 17
Belirsiz süreli iş sözleşmelerinin feshinden önce durumun diğer tarafa bildirilmesi gerekir. İş sözleşmeleri; a) İşi altı aydan az sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak iki hafta sonra, b) İşi altı aydan birbuçuk yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından…
Maddeyi açın -
İŞ KANUNU — Madde 18
Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır. (Ek cümle: 10/9/2014-6552/2 md.)…
Maddeyi açın -
İŞ MAHKEMELERİ KANUNU — Madde 3
(1) Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda, arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. (Ek cümle:28/3/2023-7445/41 md.) Bu alacak ve tazminatla ilgili itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davaları hakkında birinci cümle…
Maddeyi açın